اختلال عملکرد میتوکندری یک درمان هم‌افزای سرطان پستان را هدایت می‌کند

به گزارش علم‌خوان،  این تحقیق بوسیله بوسیله پژوهشگران دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران و تربیت مدرس نقش اصلی اختلال عملکرد میتوکندری را در تحریک مرگ سلول‌های سرطانی برجسته می‌کند و یک استراتژی جدید امیدوارکننده برای درمان سرطان پستان به دست می‌دهد.

 

بهره‌گیری از هم‌افزایی برای تقویت شیمی‌درمانی

سرطان پستان همچنان شایع‌ترین سرطان در بین زنان در سراسر جهان است و با وجود پیشرفت در درمان، ریشه‌کن کردن بسیاری از تومورها همچنان دشوار است. این پژوهشگران بررسی کردند که آیا ترکیب جمسیتابین (GCB) - یک داروی شیمی‌درمانی استاندارد - با آرسنیک تری اکسید (ATO) - دارویی که «لوسمی پرومیلوتیک حاد» (نوعی سرطان خون) تأیید شده است - می‌تواند اثر سیتوتوکسیک قوی‌تری بر روی دو رده سلولی سرطان پستان MCF-7یعنی  و MDA-MB-231 ایجاد کند یا خیر.

 

این تیم تحقیقاتی با استفاده از سنجش‌های زیست‌پذیری و تجزیه و تحلیل ایزوبولوگرافی دریافت که داروها به صورت هم‌افزایی عمل می‌کنند، به این معنی که اثر ترکیبی بیشتر از حد انتظار از هر دارو به تنهایی بود. این امر به دوزهای پایین‌تر هر عامل اجازه می‌دهد تا اثرات ضد سرطانی بالاتری را به دست آورند، که می‌تواند عوارض جانبی درمان را در کاربردهای آینده کاهش دهد.

 

میتوکندری در قلب مرگ سلولی

یافته کلیدی این مطالعه این بود که ترکیب جمسیتابین و آرسنیک تری اکسید عملکرد میتوکندری را مختل می‌کند و مسیرهای استرس سلولی را که منجر به «مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلولی» (آپوپتوز) می‌شود، تحریک می‌کند. به طور خاص:

 

- درمان همزمان به طور قابل توجهی تولید «گونه‌های فعال اکسیژن» (ROS) را افزایش داده و «پتانسیل غشای میتوکندری» (MMP) را کاهش می‌دهد  که از نشانه‌های اختلال عملکرد میتوکندری است که قبل از آپوپتوز رخ می‌دهد.

 

- از دست دادن  پتانسیل غشای میتوکندریو استرس اکسیداتیو بالا، آنزیم‌های کاسپاز-3/7 را که محرک‌های اصلی دستگاه آپوپتوز در سلول‌ها هستند، فعال می‌کند.

 

-  میزان آنتی‌اکسیدان‌های حیاتی مانند کاتالاز (CAT) و گلوتاتیون (GSH) در سلول‌های تحت درمان همزمان به طور قابل توجهی کاهش یافت و آسیب اکسیداتیو و حساسیت به درمان را بیشتر افزایش داد.

 

مهار گسترش سرطان

این ترکیب علاوه بر کشتن سلول‌ها همچنین مهاجرت و تهاجم سلول‌های سرطانی را مختل کرد - دو رفتار کلیدی دخیل در متاستاز، گسترش سرطان از تومورهای اولیه به سایر اندام‌ها. هنگامی که سلول‌های سرطان پستان با هر دو دارو با هم درمان شدند، توانایی آنها برای حرکت و تهاجم از طریق موانع تجربی در مقایسه با درمان‌های تک دارویی به طور قابل توجهی کاهش یافت.

 

چرا این موضوع مهم است

یافته‌ها نشان می‌دهد که اختلال عملکرد میتوکندری در افزایش فعالیت ضد سرطانی مشاهده شده با جمسیتابین و تری اکسید آرسنیک نقش اساسی دارد. این ترکیب با سوق دادن سلول‌های سرطانی به سمت استرس اکسیداتیو و به خطر انداختن ماشین‌آلات تولید انرژی آنها، مرگ سلولی برگشت‌ناپذیر را با کارایی بیشتری نسبت به درمان استاندارد به تنهایی آغاز می‌کند.

 

اگرچه این تحقیق در کشت‌های سلولی انجام شده و هنوز در بیماران آزمایش نشده است، اما یک استراتژی درمانی بالقوه را برجسته می‌کند که ممکن است روزی نتایج را برای افراد مبتلا به سرطان پستان بهبود بخشد - به ویژه اگر دوزهای پایین‌تر دارو بتوانند اثربخشی را حفظ کنند و در عین حال سمیت را کاهش دهند.

 

منبع: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11706501