تنظیم‌کننده‌های ژنتیکی ممکن است به توضیح تاثیربخشی داروهای جدید ضد دیابت کمک کنند

به گزارش علم‌‌خوان، یافته‌های این بررسی بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران می‌تواند راه را برای درمان‌های شخصی‌تر دیابت در آینده هموار کند.

 

چرا این تحقیق اهمیت دارد

دیابت نوع ۲ صدها میلیون نفر را در سراسر جهان دچار خود می‌کند و اغلب با چاقی، قند خون بالا، بیماری قلبی و سایر عوارض قلبی عروقی مرتبط است. در حالی که داروهایی مانند آگونیست‌های GLP-1  از جمله داروهایی مانند سماگلوتاید، لیراگلوتاید، دولاگلوتاید و اگزناتاید - در درمان دیابت به طور فزاینده‌ای اهمیت پیدا کرده‌اند، دانشمندان هنوز در تلاشند تا دقیقاً بفهمند که چگونه این داروها مزایای گسترده سلامتی خود را ایجاد می‌کنند.

 

این بررسی بر روی میکروRNAها، مولکول‌های کوچکی که خود پروتئین تولید نمی‌کنند، اما به کنترل روشن و خاموش شدن ژن‌ها کمک می‌کنند، متمرکز بود. از آنجا که این مولکول‌ها بر بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی تأثیر می‌گذارند، محققان معتقدند که ممکن است به توضیح اینکه چرا برخی از بیماران نسبت به سایرین به درمان بهتر پاسخ می‌دهند، کمک کنند.

 

آنچه پژوهشگران بررسی کردند

پژوهشگران شواهدی از آزمایش‌های آزمایشگاهی، مطالعات حیوانی و مطالعات بالینی انسانی را بررسی کردند که چگونگی تأثیر آگونیست‌های GLP-1 بر فعالیت میکرو RNAدر افراد مبتلا به دیابت نوع 2 را بررسی می‌کرد. آنها تحقیقاتی را که شامل چندین داروی آگونیست  GLP-1که معمولاً تجویز می‌شوند، از جمله لیراگلوتاید، دولاگلوتاید، سماگلوتاید و اگزناتید، بود، ارزیابی کردند.

 

هدف این بود که بفهمیم چگونه تغییرات در میکروRNAهای خاص ممکن است در بهبود موارد زیر نقش داشته باشد:

 

* کنترل قند خون

* مدیریت وزن

* سطح کلسترول

* عملکرد رگ‌های خونی

* سلامت قلب و عروق

* محافظت از سلول‌های پانکراس تولیدکننده انسولین

 

یافته‌های کلیدی در مورد کنترل قند خون

این بررسی شواهدی را یافت که نشان می‌دهد چندین میکرو RNA ممکن است پیش‌بینی کنند که بیماران چقدر به درمان GLP-1RA پاسخ می‌دهند.

 

برای مثال، سطوح بالاتر miR-378-3p و miR-126-3p با کاهش بیشتر HbA1c (معیاری برای کنترل طولانی مدت قند خون) و سطح گلوکز ناشتا پس از درمان با داروهایی مانند لیراگلوتاید و دولاگلوتاید مرتبط بودند. به نظر می‌رسد میکرو RNA دیگری به نام miR-375-5p با بهبود مدیریت قند خون مرتبط است و ممکن است به عنوان یک نشانگر زیستی مفید برای پاسخ به درمان عمل کند.

 

این بررسی همچنین شواهدی را برجسته کرد که نشان می‌دهد که آگونیست‌های GLP-1 ممکن است با تنظیم میکرو RNAهای دخیل در بقای سلولی و سیگنالینگ انسولین، به محافظت از سلول‌های بتای پانکراس تولیدکننده انسولین کمک کنند.

 

مزایای بالقوه برای سلامت قلب

بیماری‌های قلبی عروقی همچنان یکی از علل اصلی بیماری و مرگ در بین افراد مبتلا به دیابت نوع 2 است.

 

طبق این بررسی، به نظر می‌رسد که  GLP-1  آگونیست‌های بر چندین میکرو RNAکه به حفظ سلامت رگ‌های خونی و کاهش تصلب شرایین (سخت شدن شریان‌ها) کمک می‌کنند، تأثیر می‌گذارند. مطالعات افزایش میکروRNAهایی مانند  miR-27b، miR-130a و miR-210 را پس از درمان با آگونیست GLP-1 گزارش کرده‌اند، تغییراتی که ممکن است به بهبود عملکرد پوشش درونی رگ‌ها و محافظت از قلب و عروق کمک کند.

 

محققان همچنین شواهدی را مورد بحث قرار دادند که نشان می‌دهد برخی از میکروRNAها ممکن است به توضیح اثرات کاهش فشار خون و محافظت از قلب مشاهده شده با برخی از داروهای GLP-1RA کمک کنند.

 

ارتباط با کاهش وزن و چاقی

یکی از قابل توجه‌ترین مزایای آگونیست‌های گیرنده GLP-1، توانایی آنها در کاهش وزن است.

 

این بررسی نشان داد که GLP-1RAها ممکن است میکروRNAهای دخیل در متابولیسم چربی، تنظیم اشتها و تعادل انرژی را تغییر دهند. برخی از این تغییرات مولکولی با کاهش وزن بدن، چربی بدن، کلسترول و تری گلیسیرید مرتبط بودند.

 

در میان داروهای بررسی شده، سماگلوتاید به عنوان دارویی که اثرات بسیار قوی بر کاهش وزن و کنترل قند خون دارد، برجسته شد. محققان خاطرنشان کردند که تغییرات میکروRNA ممکن است تا حدودی این مزایا را توضیح دهد.

 

به سوی مراقبت‌های شخصی‌سازی‌شده‌تر از دیابت

یکی از امیدوارکننده‌ترین جنبه‌های این تحقیق، امکان استفاده از میکروRNAها به عنوان نشانگرهای زیستی برای پیش‌بینی موفقیت درمان است.

 

اگر مطالعات آینده این یافته‌ها را تأیید کنند، پزشکان در نهایت می‌توانند قبل از شروع درمان، پروفایل میکروRNAی بیمار را اندازه‌گیری کرده و از آن اطلاعات برای انتخاب دارویی که به احتمال زیاد بهترین نتایج را ایجاد می‌کند، استفاده کنند. این رویکرد می‌تواند به پیشرفت پزشکی دقیق در مراقبت از دیابت کمک کند.

 

محدودیت‌های مهم

نویسندگان تأکید می‌کنند که بسیاری از شواهد از مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی به دست آمده است، در حالی که مطالعات انسانی نسبتاً محدود هستند. بسیاری از روابط گزارش‌شده بین میکروRNAها و نتایج درمان هنوز نیاز به تأیید در کارآزمایی‌های بالینی بزرگ‌تر دارند.

 

منبع

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11724456/