مطالعه جدید قوی‌ترین عوامل پیش‌بینی‌کننده چاقی در غرب ایران را شناسایی می‌کند

به گزارش علم‌‌خوان، این تحقیق داده‌های بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران و قزوین بیش از ۲۰۰۰ بزرگسال در غرب ایران را طی یک دوره پنج ساله تجزیه و تحلیل کرد و تکنیک‌های یادگیری ماشین برای شناسایی مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های «شاخص توده بدنی» (BMI) را به کار گرفت.

 

این مطالعه در مورد چه بود؟

چاقی یک چالش بزرگ بهداشت عمومی در سراسر جهان است و خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند دیابت نوع ۲، بیماری قلبی و برخی سرطان‌ها را افزایش می‌دهد. در حالی که عوامل زیادی می‌توانند بر وزن بدن تأثیر بگذارند، پژوهشگران می‌خواستند مشخص کنند کدام یک از آنها برای پیش‌بینی چاقی آینده در جمعیت محلی غرب ایران مفیدتر هستند.

 

پژوهشگران داده‌های ۲۰۶۴ بزرگسال را که در مطالعه گروه RaNCD شرکت کرده بودند، بررسی کردند. هیچ یک از شرکت‌کنندگان در ابتدای مطالعه چاق نبودند، اما حدود ۱۸ درصد در طول دوره پیگیری پنج ساله به چاقی مبتلا شدند. پژوهشگران ۳۸۰ عامل بالقوه را ارزیابی کردند و از روش‌های آماری و یادگیری ماشینی برای شناسایی بهترین پیش‌بینی‌کننده‌ها استفاده کردند.

 

 

پژوهشگران چه یافتند؟

این تجزیه و تحلیل ۵۷ عامل را شناسایی کرد که به طور قابل توجهی با شاخص توده بدنی مرتبط بودند. قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌ها، اندازه‌گیری‌های ساده بدن بودند، از جمله:

-  وزن بدن

- دور کمر

-نسبت دور کمر به دور باسن

 

این اندازه‌گیری‌ها روابط بسیار قوی‌تری با شاخص توده بدنی نسبت به متغیرهای رژیم غذایی یا سبک زندگی نشان دادند.

 

این مطالعه همچنین نشان داد که سطوح بالاتر فعالیت بدنی با شاخص توده بدنی پایین‌تر مرتبط است. در میان تمام عوامل بررسی شده، فعالیت بدنی قوی‌ترین ارتباط منفی را با خطر چاقی نشان داد.

 

علاوه بر این، چندین عامل جمعیت‌شناختی و مرتبط با سلامت در پیش‌بینی چاقی نقش داشتند، از جمله:

 

- سطح تحصیلات

- محل سکونت شهری در مقابل روستایی

- فشار خون

-  نتایج آزمایش‌های خون خاص

- سابقه پزشکی، مانند بیماری کبد چرب و فشار خون بالا در دوران بارداری.

 

 

یک یافته غیرمنتظره

یک نتیجه شگفت‌انگیز این بود که متغیرهای غذایی عموماً کمتر از اندازه‌گیری‌های بدن و آزمایش‌های آزمایشگاهی در پیش‌بینی شاخص توده بدنی نقش داشتند. این پژوهشگران معتقدند که این امر ممکن است تا حدی به این دلیل باشد که اطلاعات غذایی توسط خود فرد گزارش شده است، که می‌تواند کمتر قابل اعتماد باشد و ممکن است پیچیدگی کامل عادات غذایی را در بر نگیرد.

 

 

چرا این موضوع اهمیت دارد؟

این یافته‌ها نشان می‌دهد که اندازه‌گیری‌های ساده‌ای که قبلاً در طول ویزیت‌های معمول مراقبت‌های بهداشتی جمع‌آوری شده‌اند - مانند دور کمر، وزن و نسبت دور کمر به باسن - می‌توانند برای شناسایی افرادی که در معرض خطر بالای چاقی و بیماری‌های متابولیک مرتبط هستند، بسیار مؤثر باشند. این معیارها ممکن است ابزارهای عملی و کم‌هزینه‌ای برای غربالگری در مراکز مراقبت‌های اولیه ارائه دهند.

 

این مطالعه همچنین اهمیت فعالیت بدنی در پیشگیری از چاقی را تقویت می‌کند و نیاز به برنامه‌های مبتنی بر جامعه متناسب با عوامل فرهنگی و سبک زندگی محلی را برجسته می‌کند.

 

محدودیت‌ها

پژوهشگران خاطرنشان می‌کنند که این مطالعه بر روی بزرگسالان از یک منطقه خاص از غرب ایران متمرکز بوده است، بنابراین نتایج ممکن است به طور یکسان در مورد سایر جمعیت‌ها صدق نکند. آنها همچنین اذعان می‌کنند که اطلاعات غذایی خودگزارش شده ممکن است توانایی تشخیص پیوندهای قوی‌تر بین تغذیه و چاقی را کاهش داده باشد.

 

 

خلاصه کلام

این مطالعه نشان داد که اندازه‌گیری‌های بدن مانند دور کمر و نسبت دور کمر به باسن، همراه با اطلاعات جمعیت‌شناختی و نتایج آزمایش‌های آزمایشگاهی، از جمله قدرتمندترین پیش‌بینی‌کننده‌های چاقی هستند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اندازه‌گیری‌های بالینی ساده می‌تواند به ارائه‌دهندگان مراقبت‌های بهداشتی کمک کند تا افراد پرخطر را زودتر شناسایی کرده و از استراتژی‌های هدفمندتر پیشگیری از چاقی پشتیبانی کنند.

 

منبع:

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1751991825002001