ارتباط تحصیلات و ثروت با خطرات عمده سلامتی در میان کارمندان دانشگاه علوم پزشکی تهران

به گزارش علم‌خوان، این تحقیق بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران و موسسات همکار انجام شده است و نشان می‌دهد که چگونه تفاوت‌های اجتماعی و اقتصادی می‌توانند حتی در میان نیروهای کار حرفه‌ای بر سلامت تأثیر بگذارند.

 

روش تحقیق

پژوهشگران در این بررسی داده‌های ۴۴۶۷ شرکت‌کننده در مطالعه گروهی کارمندان دانشگاه علوم پزشکی تهران را که بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ جمع‌آوری شده بود، تجزیه و تحلیل کردند. آنها بررسی کردند که آیا سبک زندگی و عوامل خطر متابولیک به طور مساوی در گروه‌های مختلف تحصیلی و ثروت توزیع شده‌اند یا خیر.

 

یافته‌های تحقیق

این مطالعه نشان داد که عدم فعالیت بدنی شایع‌ترین خطر سلامتی است که تقریباً ۳۹ درصد از شرکت‌کنندگان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. سندرم متابولیک - مجموعه‌ای از عوارض که خطر بیماری قلبی، سکته مغزی و دیابت را افزایش می‌دهند - نیز در میان افراد دچار چاقی و با مصرف کم میوه و سبزیجات شایع بود.

 

یکی از قوی‌ترین تفاوت‌های مرتبط با ثروت ویژگی‌های رژیم غذایی بود. کارمندانی که در گروه کم‌درآمدتر بودند، در مقایسه با کارمندانی که در گروه پردرآمدتر بودند، تقریباً دو برابر بیشتر احتمال داشت که مقادیر ناکافی میوه و سبزی مصرف کنند. همچنین تفاوت‌های مرتبط با ثروت در مورد سندرم متابولیک و برخی رفتارهای سیگار کشیدن مشاهده شد.

 

به نظر می‌رسد تحصیلات، پیش‌بینی‌کننده قوی‌تری برای نابرابری‌های سلامتی باشد. افرادی که تحصیلات رسمی کمی داشتند یا اصلاً نداشتند، میزان چاقی، فشار خون بالا، سیگار کشیدن، عدم فعالیت بدنی و سندرم متابولیک در آنها به طور قابل توجهی بالاتر از افراد دارای تحصیلات دکترا بود. بیشترین تفاوت در سیگار کشیدن زیاد مشاهده شد: پس از در نظر گرفتن سایر عوامل، افراد با کمترین تحصیلات، بیش از نه برابر بیشتر از افراد دارای مدرک دکترا، سیگاری قهار بودند.

 

تفسیر یافته‌ها

پژوهشگران معتقدند که این نابرابری‌ها ممکن است ناشی از تفاوت در دانش سلامت، دسترسی به منابع، شرایط زندگی و فرصت‌های رفتارهای سالم باشد. چالش‌های اقتصادی همچنین ممکن است تهیه غذاهای سالم‌تر و حفظ سبک زندگی سالم را برای افراد کم‌درآمد دشوارتر کند.

 

به گفته نویسندگان، برنامه‌های سلامت محل کار باید توجه ویژه‌ای به کارمندانی داشته باشند که از نظر اجتماعی یا اقتصادی در شرایط نامساعدی قرار دارند. مداخلاتی که فعالیت بدنی، تغذیه سالم، ترک سیگار و غربالگری منظم عوامل خطر متابولیک را ترویج می‌دهند، می‌توانند به کاهش نابرابری‌های سلامت و بهبود سلامت کلی در بین کارمندان کمک کنند.

 

 

چرا این موضوع مهم است؟

بیماری‌های غیرواگیر مانند بیماری‌های قلبی، دیابت و برخی سرطان‌ها از جمله علل اصلی مرگ و میر در سراسر جهان هستند. این مطالعه نشان می‌دهد که خطرات سلامتی به طور مساوی در سراسر جامعه توزیع نشده‌اند.

حتی در نیروی کار دانشگاهی، کارمندانی که از مزایای تحصیلاتی و اقتصادی کمتری برخوردارند، اغلب با بار بیشتری از خطرات سلامتی قابل پیشگیری مواجه هستند. شناسایی این نابرابری‌ها می‌تواند به سیاست‌گذاران و کارفرمایان کمک کند تا برنامه‌های ارتقای سلامت هدفمندتر و عادلانه‌تری را طراحی کنند.

 

منبع: https://link.springer.com/article/10.1186/s12889-026-27085-x