یک بررسی جدید درباره استراتژی آزمایش اچ‌آی‌وی مبتنی بر مفهوم «درهم‌تنیدگی» در میان جوامع مهاجر

به گزارش علم‌خوان، درهم‌تنیدگی یا اینترسکشالیتی چارچوبی است که بررسی می‌کند چگونه هویت‌های اجتماعی همپوشانی مانند جنسیت، قومیت و وضعیت مهاجرت، تجربیات زندگی افراد را شکل می‌دهند.

 

این تحقیق بوسیله الهام قاسمی و همکارانش از دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه اسکس در انگلیس نشان می‌دهد که چگونه عوامل تعیین‌کننده پیچیده اجتماعی سلامت را می‌توان از تئوری به «استراتژی‌های عملی» برای افزایش پذیرش انجام آزمایش اچ‌آی‌وی در میان جمعیت‌های محروم تبدیل کرد.

 

این پژوهشگران استدلال می‌کنند که نابرابری‌های در مورد خدمات بهداشتی درباره اچ‌آی‌وی نه به دلیل نبود این خدمات بلکه به این دلیل است که اغلب آنها در مواجهه با واقعیت‌های زیسته جوامع متنوع شکست می‌خورند. آنها بر لزوم پاسخگویی فعال سیاست‌های بهداشتی به اشکال درهم‌تنیده محرومیت تأکید می‌کنند.

 

طراحی برای تنوع: از مفهوم تا مداخله

برخلاف اکثر مطالعاتی که از «درهم‌تنیدگی» فقط به عنوان یک لنز تحلیلی استفاده می‌کنند، این تحقیق آن را در طراحی یک مداخله سلامت به کار می‌برد. این پژوهشگران با پیروی از چارچوب شورای تحقیقات پزشکی بریتانیا برای مداخلات پیچیده:

 

- یک  «مرور دامنه‌ای» (scoping review)از شواهد موجود در مورد رویکردهای مبتنی بر درهم‌تنیدگی در برنامه‌های بهداشتی انجام داد؛

 

- یک «مرور  واقع‌گرا» (realistic review) انجام داد تا بفهمد چه زمانی و چرا حمایت به کمک همتایان میزان پذیرش آزمایش اچ‌آی‌وی را بهبود می‌بخشد؛

 

- از داده‌های کیفی جوامع مهاجر افغان در ایران برای مدل‌سازی چگونگی تأثیر شرایط اجتماعی و ساختارهای قدرت بر رفتارهای آزمایش استفاده کرد.

 

 پژوهشگران پس از این مراحل،  یک مداخله مبتنی بر درهم‌تنیدگی و کمک همتایان متناسب با واقعیت‌های زمینه‌ای مهاجران افغان - با در نظر گرفتن عواملی مانند استرس مهاجرت، انگ اجتماعی، موانع دسترسی و هنجارهای فرهنگی – ایجاد کردند.

 

اجزای کلیدی مداخله

این ابتکار بر استراتژی‌های چندگانه و هماهنگ به جای یک راه حل واحد تأکید دارد، از جمله:

 

🔹 مشارکت جامعه و حمایت همتایان - همتایان آموزش دیده از درون گروه هدف، اطلاعات و تشویق ارائه می‌دهند.

🔹 خدمات قابل دسترسی - گزینه‌های آزمایش اچ‌آی‌وی مبتنی بر جامعه و مرتبط با فرهنگ.

🔹 تغییرات ساختاری - تلاش برای تغییر سیاست‌ها و کاهش موانع ریشه‌دار در تبعیض و به حاشیه راندن.

 

این عناصر ریشه در اصول درهم‌تنیدگی دارند که این موضوع را بازمی‌شناسند که افراد نابرابری را فقط از طریق یک هویت واحد تجربه نمی‌کنند.

 

پیامدهایی برای استراتژی‌های جهانی  اچ‌آی‌وی

کارشناسان می‌گویند این رویکرد، نیاز فوری در سلامت عمومی را برجسته می‌کند: فراتر رفتن از مداخلات یکسان برای همه، به منظور طراحی خدمات بهداشتی که منعکس‌کننده موقعیت‌های اجتماعی واقعی افراد باشد. درهم‌تنیدگی می‌تواند به برنامه‌ریزان سلامت کمک کند تا مشخص کنند چه کسی آسیب‌پذیرتر است و چرا، و بر این اساس برنامه‌هایی را فعال کنند که عادلانه و مؤثر باشند.

 

این پژوهشگران از سیاست‌گذاران و متخصصان می‌خواهند تا برنامه‌های موجود را مجدداً بررسی کنند، صدای افراد به حاشیه رانده شده را به مرکز بیاورند و به ساختارهای قدرتی که برخی از گروه‌ها را از انجام آزمایش اچ‌آی‌وی باز می‌دارد، بپردازند.

 

منبع: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12558453/