استراتژیهای جدید واکسن mRNA نویدبخش مقابله با سرطان پوستی مرگبار هستند
پژوهشگران در حال بررسی نسل جدیدی از واکسنهای سرطان مبتنی بر mRNA هستند که میتوانند به سیستم ایمنی در تشخیص و حمله به ملانوم، کشندهترین شکل سرطان پوست، کمک کنند.
به گزارش علمخوان، یک مطالعه مروری اخیر بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران واکسنهایی را بررسی کرد که دو مولکول مرتبط با ملانوم به نامهای gp100 و TRP2 را هدف قرار میدهند که معمولاً در سلولهای ملانوم یافت میشوند و ممکن است به عنوان اهداف مهمی برای ایمنیدرمانیهای آینده عمل کنند.
ملانوم فقط درصد کمی از موارد سرطان پوست را تشکیل میدهد، اما باعث بیش از 80 درصد مرگ و میر ناشی از سرطان پوست میشود. در حالی که جراحی، شیمی درمانی، پرتودرمانی و «مهارکنندههای وارسی ایمنی» نتایج را برای برخی از بیماران بهبود بخشیدهاند، بسیاری از افراد مبتلا به بیماری پیشرفته هنوز عود یا مقاومت به درمان را تجربه میکنند. بنابراین پژوهشگران در جستجوی رویکردهای درمانی مؤثرتر و طولانیتر هستند.
واکسنهای mRNA سرطان چگونه کار میکنند؟
برخلاف واکسنهای معمول که از بیماریهای عفونی جلوگیری میکنند، واکسنهای سرطان برای آموزش سیستم ایمنی برای تشخیص سلولهای سرطانی طراحی شدهاند. واکسنهای mRNA دستورالعملهای ژنتیکی را ارائه میدهند که به سلولها دستور تولید پروتئینهای خاص، معروف به آنتیژنها، را میدهند. سپس سیستم ایمنی یاد میگیرد که این پروتئینها را شناسایی و به سلولهای حامل آنها حمله کند.
در ملانوم، دو پروتئین هدف بسیار جذاب gp100 و TRP2 هستند. این پروتئینها در بسیاری از سلولهای ملانوم یافت میشوند و میتوانند پاسخهای ایمنی را تحریک کنند. دانشمندان معتقدند که واکسنهایی که این مولکولها را هدف قرار میدهند، میتوانند به فعال کردن سلولهای T مقابلهکننده با سرطان که قادر به یافتن و از بین بردن تومورها هستند، کمک کنند.
نتایج دلگرمکننده در مطالعات حیوانی
این بررسی به چندین مطالعه پیشبالینی در موشها اشاره میکند که نشان میدهد واکسنهای mRNA که gp100 و TRP2 را هدف قرار میدهند، میتوانند پاسخهای ایمنی قوی ایجاد کنند. در این آزمایشها، واکسنها سلولهای T CD8+ سیتوتوکسیک را تحریک کردند که سلولهای ایمنی تخصصی هستند که سلولهای سرطانی را از بین میبرند. برخی مطالعات کاهش قابل توجهی در رشد تومور و گسترش آن به نقاط دیگر بدن نشان دادند.
یک رویکرد بسیار امیدوارکننده، واکسن mRNA هدف قرار دهنده TRP2 را با یک داروی ایمنیدرمانی ضد PD-1 ترکیب کرد. در مدلهای موشی ملانوم، این ترکیب منجر به پسرفت کامل تومور در تقریباً ۴۰ درصد از حیوانات تحت درمان شد. سایر واکسنهای آزمایشی نیز حافظه ایمنی طولانیمدتی ایجاد کردند که نشان میدهد ممکن است به جلوگیری از عود سرطان کمک کنند.
کارآزماییهای اولیه انسانی بیخطر بودن و تاثیربخشی واکسن را نشان میدهند
اگرچه تحقیقات بالینی هنوز در مراحل اولیه است، چندین کارآزمایی بالینی فاز I و فازII، واکسنهای ملانوما را که gp100، TRP2 و آنتیژنهای مرتبط را هدف قرار میدهند، آزمایش کردهاند. این مطالعات به طور کلی نشان دادند که واکسنها بیخطر هستند و قادر به تحریک پاسخهای ایمنی در بیماران هستند.
در یک آزمایش، واکسنهایی که gp100 و TRP2 را هدف قرار میدهند، با موفقیت هر دو سلول T CD4+ و CD8+ را فعال کردند، به ویژه در بیمارانی که تومورهای قابلتشخیص نداشتند. به نظر میرسد واکسیناسیون مکرر این پاسخهای ایمنی را در طول زمان تقویت میکند.
مطالعه دیگری که شامل سلولهای دندریتیک بارگذاری شده با mRNA TRP2 بود، نشان داد که بیماران مبتلا به ملانوم واکسینه شده، فعالیت ایمنی قویتری را بدون عوارض جانبی جدی ایجاد کردند. پژوهشگران نشانههایی را مشاهده کردند که سیستم ایمنی بدن برای تشخیص و حمله به سلولهای ملانوم مجهزتر شده است.
چالشها همچنان پابرجاست
علیرغم یافتههای دلگرمکننده، محققان هشدار میدهند که هنوز موانع متعددی باید برطرف شوند. تاکنون تنها تعداد محدودی از کارآزماییهای انسانی تکمیل شدهاند و مطالعات بزرگتری برای تعیین اینکه آیا این واکسنها میتوانند به طور قابل توجهی بقا را بهبود بخشند و میزان عود را کاهش دهند، مورد نیاز است. سیستمهای تحویل، عوارض جانبی مرتبط با واکسن و تفاوت در بیان آنتیژن در بین تومورها همچنان چالشهای مهمی هستند.
این بررسی همچنین به فناوریهای نوظهور مانند هوش مصنوعی و ایمونوانفورماتیک اشاره میکند که ممکن است به دانشمندان در شناسایی مؤثرترین اهداف تومور و طراحی واکسنهای سرطان شخصیتر در آینده کمک کند.
چرا این موضوع مهم است
موفقیت فناوری mRNA در طول همهگیری کووید-۱۹ نشان داد که این واکسنها را میتوان به سرعت توسعه داد و در مقیاس بزرگ تولید کرد. پژوهشگران اکنون در حال استفاده از همین فناوری برای درمان سرطان هستند. اگر تحقیقات مداوم اثربخشی واکسنهای mRNA که gp100، TRP2 و سایر آنتیژنهای ملانوما را هدف قرار میدهند، تایید کند، این واکسنها میتوانند به سلاح جدید مهمی در برابر یکی از تهاجمیترین اشکال سرطان پوست تبدیل شوند.
منبع:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13199556/
ارسال نظر