تحقیقات جدید خطرات پنهان نانوذرات را برای سلامت انسان آشکار می‌کند

به گزارش علم‌خوان، نانوتکنولوژی با نانوذراتی که اکنون به طور گسترده در سیستم‌های دارورسانی، تصویربرداری، محصولات مصرفی و تولید استفاده می‌شوند، انقلابی در پزشکی و صنعت ایجاد کرده است. با این حال، یک تحقیق بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران با همکاری پژوهشگران بین‌المللی نگرانی رو به رشدی را برجسته می‌کنند: این ذرات بسیار کوچک می‌توانند موانع خونی محافظ بدن را مختل کرده و به بافت‌هایی که زمانی به خوبی محافظت می‌شدند، آسیب برسانند.

 

عبور از مهم‌ترین سدهای بدنی

این مطالعه شواهدی را ترکیب می‌کند که نشان می‌دهد نانوذرات - از جمله نانوذرات مورد استفاده در نانوپزشکی و نانوذراتی که به عنوان نانوآلاینده در محیط زیست آزاد می‌شوند - قادر به نفوذ به دفاع‌های بیولوژیکی طبیعی مانند سد خونی-مغزی، سد خونی-بیضه و سایر مرزهای بافتی هستند که معمولاً اندام‌های حساس را از سموم محافظت می‌کنند. نانوذرات پس از عبور از این موانع، می‌توانند تجمع یافته و پاسخ‌های بیوشیمیایی مضری را آغاز کنند.

مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که انواع خاصی از نانوذرات (مانند دی‌اکسید تیتانیوم، اکسید روی، اکسید سریم و دندریمرهای پلی (آمیدوآمین)) وارد اندام‌هایی مانند مغز، ریه‌ها، چشم‌ها و اندام‌های تولید مثل می‌شوند. پس از ورود، ممکن است باعث التهاب، استرس اکسیداتیو، آسیب DNA، اختلال عملکرد میتوکندری و اختلال در اتصالات محکم سلولی - ساختارهای پروتئینی که سدهای خونی را غیرقابل‌نفوذ و کاربردی نگه می‌دارند - شوند.

 

پیامدهای سلامت و ایمنی

عواقب اختلال در سد خونی جدی است. برای مثال:

اختلال سد خونی-مغزی (BBB) :نانوذراتی که سد خونی-مغزی را نقض می‌کنند، می‌توانند مغز را در معرض مواد شیمیایی مضر و فرآیندهای التهابی قرار دهند، عملکرد عصبی را به خطر بیندازند و به طور بالقوه به سمیت عصبی کمک کنند. این موضوع، تحقیقات قبلی را که نشان می‌دهد نانوذرات مهندسی شده می‌توانند بر نفوذپذیری سد خونی-مغزی تأثیر بگذارند و تشکیل ادم را افزایش دهند، تکرار می‌کند.

التهاب و آسیب اندام: نانوذرات پس از ورود به بافت‌ها، ممکن است «گونه‌های فعال اکسیژن» (ROS) تولید کنند که باعث استرس اکسیداتیو، التهاب و مرگ سلولی می‌شوند - فرآیندهایی که با بیماری‌های مزمن و اختلال عملکرد اندام مرتبط هستند.

خطرات تولید مثلی و رشدی: مشاهده شده است که برخی از نانوذرات از موانع محافظت از بافت‌های تولید مثلی عبور می‌کنند و نگرانی‌هایی را در مورد اثرات باروری و سلامت رشدی ایجاد می‌کنند.

این بررسی تأکید می‌کند که مزایای نانوپزشکی باید با ملاحظات ایمنی متعادل شود، به خصوص با توجه به اینکه استفاده از نانوذرات در محصولات مراقبت‌های بهداشتی و مصرفی افزایش می‌یابد.

 

فراخوان برای تنظیم مقررات و طراحی ایمن‌تر

این پژوهشگران خواستار تحقیقات گسترده‌تر در مورد سم‌شناسی نانوذرات و ایجاد چارچوب‌های نظارتی هستند که بتوانند استفاده و دفع ایمن نانومواد را هدایت کنند. از آنجایی که فناوری نانو همچنان با زندگی روزمره در هم تنیده است، درک طیف کامل پاسخ‌های انسان به قرار گرفتن در معرض طولانی مدت آن به طور فزاینده‌ای ضروری می‌شود.

به طور خلاصه: در حالی که فناوری نانو نویدبخش آینده‌ای روشن است، این بررسی جدید، نیاز مبرم به احتیاط و بررسی دقیق علمی، به ویژه در مورد نحوه تعامل نانوذرات با موانع خونی و بافت‌های آسیب‌پذیر در بدن انسان را برجسته می‌کند.

 

منبع: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0927776525004163?via%3Dihub