کدام رژیم‌های غذایی و مکمل‌ها به کاهش سفتی عروق کمک می‌کنند؟
یک پژوهش جامع و مرور سیستماتیک (از نوع متاآنالیز شبکه‌ای) به مقایسه و رتبه‌بندی اثربخشی ۳۱ مداخله تغذیه‌ای مختلف شامل مکمل‌ها، مواد مغذی و الگوهای غذایی بر شاخص‌های سفتی عروق در افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی یا فشار خون بالا پرداخته است.
به گزارش علم‌خوان، بیماری‌های قلبی-عروقی و فشار خون بالا از مهم‌ترین عوامل مرگ‌ومیر در سراسر جهان به شمار می‌روند. سفتی عروق (کاهش خاصیت ارتجاعی دیواره سرخرگ‌ها) شاخص مهمی برای ارزیابی آسیب‌های عروقی و پیش‌بینی خطر سکته و مرگ‌ومیر است.
جزئیات این پژوهش چیست؟
پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران با همکاری سایر پژوهشگران داخلی با بررسی ۴۸ کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده معتبر (شامل ۲۷۱۹ شرکت‌کننده)، داده‌های مربوط به تاثیر مواد غذایی مختلف را روی معیارهای اصلی سفتی عروق یعنی سرعت موج pulse wave velocity یا PWV و شاخص augmentation index یا AIx تجزیه‌وتحلیل کردند.
یافته‌های کلیدی این پژوهش
- عصاره دانه انگور (Grape Seed Extract):
این مکمل توانست به میزان چشمگیری سرعت موج عروقی (PWV) را در مقایسه با دارونما کاهش دهد و شواهد علمی به دست آمده برای آن در سطح «متوسط» ارزیابی شد. این ماده به دلیل داشتن ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و پلی‌فنول‌ها به حفظ خاصیت ارتجاعی عروق کمک می‌کند.
- ویتامین B9 (اسید فولیک):
مصرف ویتامین B9 نیز اثر مطلوبی در کاهش سفتی عروق (PWV) نشان داد و با اطمینان متوسطی به عنوان یکی از گزینه‌های اثربخش معرفی شد. اسید فولیک نقش مهمی در بهبود عملکرد سلول‌های پوششی عروق (اندوتلیوم) و کاهش استرس اکسیداتیو دارد.
- سایر مداخلات (امگا-۳، ویتامین D3 و رژیم DASH):
اگرچه برخی مداخلات دیگر مانند اسیدهای چرب امگا-۳، ویتامین D3 و رژیم غذایی DASH (رژیم ضد فشار خون) به طور آماری به مرز معناداری نرسیدند، اما در رتبه‌بندی‌های کلی جایگاهژهای خوبی به دست آوردند که نشان‌دهنده پتانسیل مثبت آن‌ها در بهبود سلامت عروق است. تغییرات چشمگیری در شاخص AIx در میان گروه‌ها مشاهده نشد، اما ترکیباتی مانند اسید آلفا-لینولنیک (ALA) و نیترات خوراکی بهبودهای عددی مطلوبی نشان دادند.
چرا این تحقیق اهمیت دارد؟
سفتی عروق یکی از علت‌های اصلی افزایش فشار خون و مشکلات قلبی است. شناسایی دقیق اینکه چه مکمل‌ها و مواد غذایی می‌توانند واقعاً به نرم‌تر شدن و بهبود عملکرد دیواره عروق کمک کنند، مسیر را برای پیشگیری و مکمل‌درمانی بیماران قلبی و افراد مبتلا به فشار خون هموارتر می‌سازد.
با این حال، محققان تاکید می‌کنند که برای ارائه دستورالعمل‌های درمانی قطعی، انجام آزمایش‌های بالینی بیشتر، با دوزهای بهینه‌سازی‌شده و در جمعیت‌های مختلف همچنان ضروری است.
منبع:
Mostafa Norouzzadeh, Minoo HasanRashedi, Sima Afrashteh, Hadi Emamat; Dietary strategies to combat arterial stiffness in cardiometabolic disease: a networkmeta-analysis.Food Funct.2026;
ارسال نظر