مقایسه دوزهای مختلف داروی رادیواکتیو در پیوند سلول‌های بنیادی کودکان مبتلا به نوروبلاستوما: آیا دوز بالاتر لزوماً به معنای نجات بیشتر است؟

به گزارش علم‌خوان، هدف این پژوهش بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران مقایسه میزان بقا، سرعت خون‌سازی و عوارض جانبی در میان بیمارانی بود که این دارو را به عنوان بخشی از رژیم آماده‌سازی پیش از پیوند سلول‌های بنیادی دریافت کرده بودند.

نوروبلاستوما چیست؟

نوروبلاستوما شایع‌ترین تومور توپر خارج از مغز در دوران کودکی است و یکی از علت‌های اصلی مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در نوزادان و کودکان به شمار می‌رود. نوع پرخطر این بیماری نرخ عود بالا و درمان دشواری دارد. در روند درمان، از داروی 131I-MIBG که به صورت هدفمند سلول‌های سرطانی نوروبلاستوما را نشانه می‌گیرد، پیش از انجام پیوند سلول‌های بنیادی اتولوگ (استفاده از سلول‌های خود بیمار) استفاده می‌شود.

نتایج اصلی این پژوهش

در این مطالعه با مرور پرونده ۵۶ بیمار زیر ۱۸ سال که بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ تحت پیوند قرار گرفته بودند، نتایج زیر به دست آمد:

 

• تفاوت نداشتن در میزان بقای کلی (OS) و بدون رویداد (EFS): اگرچه نرخ بقا در دوزهای ۱۲ و ۱۸ میلی‌کیوری بر کیلوگرم تفاوت آماری معنی‌داری با یکدیگر نداشتند، اما نرخ بقای کلی ۵ ساله در هر دو گروه نزدیک به هم (حدود ۵۸ تا ۵۹ درصد) گزارش شد.

 

• پاکسازی بهتر تصاویر در دوز بالاتر: در کمال تعجب، بیمارانی که دوز بالاتر (۱۸ میلی‌کیوری بر کیلوگرم) را دریافت کرده بودند، یک سال پس از پیوند، درصد قابل توجهی بالاتری از اسکن‌های MIBG طبیعی (عاری از اثر تومور) را نشان دادند (۸۳.۳ درصد در مقایسه با ۴۶.۲ درصد در گروه دوز پایین‌تر).

 

• بهبود سریع‌تر سلول‌های خونی (نوتروفیل‌ها): زمان لازم برای بازگشت و خون‌سازی نوتروفیل‌ها در گروه دوز بالا سریع‌تر بود (به طور میانگین ۱۰ روز در مقابل ۱۲ روز).

 

• عوارض جانبی: عوارضی نظیر نارسایی کلیوی و کم‌کاری تیروئید بیشتر در گروه دریافت‌کننده دوز بالا دیده شد، هرچند این تفاوت از نظر آماری خیلی چشمگیر نبود.

 

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

محققان به این نتیجه رسیدند که افزایش دوز 131I-MIBG از ۱۲ به ۱۸ میلی‌کیوری بر کیلوگرم به پاکسازی سریع‌تر ضایعات در اسکن‌های یک‌ساله و بازگشت سریع‌تر نوتروفیل‌ها کمک می‌کند، اما مزیتی در افزایش طول عمر بلندمدت (بقای ۵ ساله) ایجاد نمی‌کند.

 

با توجه به محدودیت‌های این پژوهش عقب‌نگرو تعداد کم بیماران، تعیین دوز کاملاً بهینه همچنان نیازمند انجام کارآزمایی‌های بالینی آینده‌نگر بزرگ‌تر است تا پزشکان بتوانند بهترین و کم‌خطرترین دوز را برای نجات کودکان مبتلا به این سرطان شناسایی کنند.

 

منبع:

 

Kalantari A, Behfar M, Karimizadeh Z, Karimzadeh A, Paymani Z, Farzanehfar S, Abbasi M, Tajalli A, Ansari S, Ashkevari P, Mohseni R, Karami N, Hamidieh AA. Impact of ¹³¹I-MIBG dose escalation (12 vs. 18 mCi/kg) during conditioning for autologous hematopoietic stem cell transplantation in pediatric neuroblastoma: a retrospective cohort study. Eur J Pediatr. 2026 Oct 20;185(11):864.

https://doi.org/10.1007/s00431-026-07523-z