ترمیم پارگی ریشه منیسک با روش «تمام‌داخل» عملکرد زانو را بهبود می‌دهد، اما بیرون‌زدگی منیسک را اصلاح نمی‌کند

به گزارش علم‌خوان، این مطالعه که نخستین بار در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ در ژورنالArthroscopyمنتشر شده است، در بخش ارتوپدی و جراحی تروما بیمارستان شریعتی و مرکز تحقیقات ارتوپدی و آرتروسکوپی ورزشی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شده است.

 

چرا ریشه منیسک مهم است؟

منیسک‌ها دو ساختار هلالی‌شکل در داخل مفصل زانو هستند که به توزیع فشار، جذب نیرو و پایداری مفصل کمک می‌کنند. ریشه خلفی منیسک داخلی، اتصال منیسک به استخوان را برقرار می‌کند. پارگی این قسمت می‌تواند توانایی منیسک برای تحمل و توزیع فشار را مختل کند و از نظر عملکردی شرایطی شبیه برداشتن بخش بزرگی از منیسک ایجاد کند.

 

یکی از پیامدهای این آسیب، بیرون‌زدگی منیسک از فضای طبیعی مفصل یا منیسک‌اکستروژن است. این وضعیت می‌تواند فشار واردشده به غضروف مفصل را افزایش دهد و با پیشرفت سریع‌تر آرتروز زانو ارتباط داشته باشد.

 

دو روش جراحی چه تفاوتی دارند؟

در روش کشیدن بخیه از داخل استخوان درشت‌نی، جراح بخیه‌هایی را از محل پارگی ریشه منیسک عبور می‌دهد و آنها را از طریق یک تونل ایجادشده در استخوان به بیرون می‌آورد تا منیسک دوباره به محل طبیعی خود نزدیک شود.

 

در روش تمام‌داخل، ترمیم با استفاده از وسایل تثبیت‌کننده و بخیه در داخل مفصل انجام می‌شود و نیاز به ایجاد تونل در استخوان درشت‌نی ندارد. این موضوع می‌تواند در برخی شرایط جراحی، از جمله زمانی که ایجاد تونل‌های استخوانی اضافی مطلوب نیست، اهمیت داشته باشد.

 

یافته‌های مطالعه چه بود؟

پژوهشگران پس از جست‌وجوی مطالعات منتشرشده در پایگاه‌های PubMed، Embase، Scopus و Web of Science تا اوت ۲۰۲۵، ۱۲ مطالعه شامل هشت مطالعه بالینی و چهار مطالعه بیومکانیکی را وارد بررسی کردند.

 

چهار مطالعه بالینی، در مجموع ۱۵۳ بیمار را که دو روش جراحی را مستقیماً با یکدیگر مقایسه کرده بودند، بررسی کردند. میانگین مدت پیگیری این بیماران حدود ۲۳.۷ ماه بود.

 

هر دو روش باعث بهبود قابل‌توجه عملکرد و وضعیت گزارش‌شده توسط بیماران پس از جراحی شدند. در یکی از مطالعات نیز درصد بیمارانی که به حداقل میزان بهبود بالینی قابل‌توجه دست یافتند، در گروه روش تمام‌داخل بیشتر بود.

 

از نظر امتیاز عملکردی Lysholm نیز هر دو روش بهبود نشان دادند؛ تغییر این امتیاز در مطالعات مختلف برای روش تمام‌داخل حدود ۲۰.۸ تا ۳۸.۲ امتیاز و برای روش کشیدن بخیه از داخل درشت‌نی ۱۱ تا ۴۵.۸ امتیاز بود. میزان ترمیم کامل منیسک نیز در مطالعات مختلف برای روش تمام‌داخل ۶۴.۷ تا ۶۷.۸ درصد و برای روش کشیدن بخیه ۲۱.۵ تا ۸۵.۷ درصد گزارش شد.

 

هیچ‌کدام بیرون‌زدگی منیسک را به‌طور قابل‌اعتماد اصلاح نکردند

یکی از مهم‌ترین یافته‌های پژوهش این بود که اگرچه هر دو روش می‌توانند عملکرد زانو و وضعیت بیومکانیکی مفصل را بهبود دهند، هیچ‌یک به‌طور پایدار و قابل‌اعتماد بیرون‌زدگی منیسک را اصلاح نمی‌کند.

 

میزان بیرون‌زدگی پس از جراحی در گروه تمام‌داخل و گروه روش کشیدن بخیه از داخل درشت‌نی تفاوت چشمگیری نداشت. همچنین نتایج آزمایش‌های بیومکانیکی نیز برتری ثابت یکی از دو روش را نشان نداد؛ در دو مطالعه، روش تمام‌داخل نیروی بیشتری را پیش از شکست تحمل کرد، اما در مجموع یافته‌ها متناقض بودند.

 

پیام مطالعه برای درمان بیماران چیست؟

به گفته پژوهشگران، شواهد موجود نشان می‌دهد روش تمام‌داخل می‌تواند گزینه‌ای مؤثر و ایمن برای ترمیم پارگی ریشه منیسک داخلی باشد و از نظر نتایج بالینی و بیومکانیکی تفاوت مشخصی با روش کشیدن بخیه از داخل درشت‌نی ندارد.

 

با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که نباید بر اساس این مطالعه یکی از دو روش را به‌طور کلی بر دیگری برتر دانست؛ زیرا بخش قابل‌توجهی از مطالعات موجود غیرتصادفی بوده‌اند و تفاوت زیادی در روش‌های جراحی، بیماران و شرایط همراه وجود داشته است. بنابراین انتخاب روش باید بر اساس شرایط هر بیمار، اقدامات جراحی همزمان، نیاز یا عدم نیاز به تونل‌های استخوانی و تجربه جراح انجام شود.

 

از سوی دیگر، باقی‌ماندن بیرون‌زدگی منیسک پس از ترمیم نشان می‌دهد که ترمیم خود ریشه منیسک ممکن است برای بازگرداندن کامل موقعیت طبیعی منیسک کافی نباشد. پژوهشگران این یافته را دلیلی برای بررسی روش‌های کمکی، مانند «مرکزی‌سازی منیسک» (Meniscal Centralization)، می‌دانند؛ روش‌هایی که ممکن است در آینده برای حفظ طولانی‌مدت مفصل اهمیت بیشتری پیدا کنند.

 

نکته مهم: این پژوهش یک مرور نظام‌مند مطالعات بالینی و بیومکانیکی است، نه یک کارآزمایی بالینی جدید؛ بنابراین نتایج آن بیشتر برای مقایسه شواهد موجود درباره دو تکنیک جراحی کاربرد دارد و به معنی برتری قطعی یک روش برای همه بیماران نیست.

منبع:

Vosoughi F, Menbari Oskouie I, Entezari A, Torkamanzadeh P, Taghva Nakhjiri M. All-Inside Medial Meniscus Root Repair Improves Function With Results Comparable to Tibial Pullout Method, but Both Methods Fail to Correct Extrusion: A Systematic Review of Clinical and Biomechanical Studies. Arthroscopy. 2026 Sep 29.

https://doi.org/10.1002/arj.70626