استفاده از یک نوع مرگ سلولی به عنون سلاحی در مبارزه با سرطان مغز
یک بررسی جدید بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران نشان میدهد که «فروپتوز»، یک شکل خاص مرگ برنامهریزیشده سلولی، میتواند به سلاحی امیدوارکننده در مبارزه با یکی از کشندهترین سرطانهای مغز، تبدیل شود.
به گزارش علم خوان، این پژوهشگران معتقدند که یادگیری شیوه تحریک این فرآیند در سلولهای سرطانی میتواند دری را به سوی درمانهای بهتر برای گلیوبلاستوما، یکی از کشندهترین سرطانهای مغز، بگشاید.
یک سرطان مرگبار
گلیوبلاستوما، که اغلب به اختصار GBM نامیده میشود، به سرعت رشد میکند و در برابر درمانهای استاندارد مانند جراحی، پرتودرمانی و شیمیدرمانی بسیار مقاوم است. بسیاری از بیماران عود تومور را تجربه میکنند زیرا سلولهای سرطانی میتوانند با وجود درمان سازگار شوند و زنده بمانند. بنابراین دانشمندان در جستجوی راههای جدیدی برای وادار کردن این سلولها به مردن هستند.
فروپتوز، سلاحی بر ضد سرطان
این بررسی بر فروپتوز تمرکز دارد، نوعی مرگ برنامهریزیشدهی سلولی که اخیراً شناخته شده است و با آپوپتوز (فرآیند خود تخریبی شناختهشدهتر مورد استفاده توسط بسیاری از سلولها) متفاوت است.
فروپتوز زمانی رخ میدهد که آهن درون سلولها باعث آسیب شدید به مولکولهای چربی در غشای سلولی میشود و منجر به تخریب سلول میشود.
پژوهشگران توضیح میدهند که سلولهای گلیوبلاستوما ممکن است به دلیل متابولیسم تغییر یافته، نیاز بالای آهن و افزایش استرس اکسیداتیو، به ویژه در برابر فروپتوز آسیبپذیر باشند. سلولهای تومور برای زنده ماندن به شدت به سیستمهای دفاعی آنتیاکسیدانی متکی هستند و اختلال در این دفاعها ممکن است آنها را به سمت فروپتوز سوق دهد.
اهداف درمانی
چندین مسیر مولکولی مهم به عنوان اهداف درمانی احتمالی شناسایی شدند. یکی از مسیرهای اصلی شامل یک آنزیم محافظ به نام GPX4 است که معمولاً سلولها را از آسیب لیپیدی محافظت میکند. مسدود کردن GPX4 یا کاهش گلوتاتیون، یک مولکول آنتیاکسیدانی کلیدی، ممکن است احتمال فروپتوز سلولهای گلیوبلاستوما را افزایش دهد.
هدف مهم دیگر SLC7A11 است، ناقلی که به سلولهای تومور کمک میکند تا محافظت آنتیاکسیدانی خود را حفظ کنند.
تاثیر متابولیسم آهن
این بررسی همچنین در مورد چگونگی کمک متابولیسم آهن به بقای تومور بحث میکند. سلولهای گلیوبلاستوما اغلب آهن را جمع میکنند که میتواند رشد سرطان را تحریک کند، اما ممکن است فرصتی برای درمان نیز ایجاد کند. افزایش استرس اکسیداتیو ناشی از آهن میتواند به طور انتخابی به سلولهای تومور آسیب برساند و در عین حال بافت سالم را حفظ کند.
داروهای آزمایشی
پژوهشگران اکنون در حال بررسی داروها و ترکیبات آزمایشی هستند که میتوانند فروپتوز را تحریک کنند.
برخی مطالعات نشان میدهند که ترکیب درمانهای القاکننده فروپتوز با شیمیدرمانی، پرتودرمانی، ایمنیدرمانی یا رویکردهای نانوپزشکی ممکن است اثربخشی درمان را بهبود بخشد و به غلبه بر مقاومت دارویی کمک کند.
چالشها و موانع
علیرغم این نویدها، نویسندگان هشدار میدهند که چالشهای زیادی همچنان باقی است. دانشمندان هنوز باید مشخص کنند که چگونه میتوان فروپتوز را بدون آسیب رساندن به بافت طبیعی مغز، به طور ایمن در تومورها فعال کرد.
مانع دیگر، سد خونی-مغزی است که مانع از رسیدن مؤثر بسیاری از داروها به تومورهای مغزی میشود.
نتیجهگیری
این بررسی نتیجه میگیرد که فروپتوز یکی از هیجانانگیزترین استراتژیهای نوظهور در تحقیقات گلیوبلاستوما است. اگرچه بیشتر یافتهها هنوز آزمایشگاهی و در مراحل اولیه تحقیقات هستند، اما هدف قرار دادن فروپتوز در نهایت میتواند به بخشی از درمانهای ترکیبی تبدیل شود که برای بهبود بقای بیماران مبتلا به این سرطان مرگبار طراحی شدهاند.
منبع:
ارسال نظر