شاخص گردی بدن در پیش‌بینی ناباروری زنان بهتر از معیارهای معمول عمل می‌کند

به گزارش علم‌خوان، این یافته‌های پژوهشگران دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران و موسسات همکار  بینش‌های جدیدی در مورد چگونگی ارتباط چاقی و سلامت باروری ارائه می‌دهد.

 

شاخص گردی بدن با خطر ناباروری بالاتر مرتبط است

پژوهشگران از داده‌های مقطعی از «نظرسنجی ملی بررسی سلامت و تغذیه» (NHANES)، شامل نزدیک به ۳۰۰۰ زن ۱۸ تا ۴۵ ساله، برای بررسی ارتباط بین شاخص گردی بدن و ناباروری استفاده کردند. پس از تعدیل عواملی مانند سن، نژاد، سیگار کشیدن، مصرف الکل و شرایط متابولیک، تجزیه و تحلیل نشان داد که هر واحد افزایش شاخص گردی بدن با ۱۸ درصد احتمال ناباروری بیشتر همراه است. زنانی که در بالاترین رده شاخص گردی بدن قرار دارند، در مقایسه با زنانی که در پایین‌ترین رده قرار دارند، بیش از دو برابر احتمال ناباروری دارند.

 

برخلاف شاخص توده بدنی که فقط وزن را نسبت به قد در نظر می‌گیرد، شاخص گردی بدن از دور کمر و قد برای تخمین بهتر چربی شکمی و احشایی استفاده می‌کند که از نظر متابولیکی فعال است و با اختلالات هورمونی و تولید مثلی مرتبط است.

 

یادگیری ماشین از قدرت پیش‌بینی پشتیبانی می‌کند

علاوه بر مدل‌های آماری سنتی، این مطالعه از الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای ارزیابی دقت پیش‌بینی استفاده کرد. در میان چندین مدل آزمایش شده، الگوریتم XGBoost بالاترین عملکرد را با توانایی استثنایی در تمایز بین زنان با و بدون ناباروری گزارش شده ارائه داد. این تجزیه و تحلیل یادگیری ماشین، ارزش شاخص گردی بدن را به عنوان یک ویژگی پیش‌بینی‌کننده کلیدی در بین متغیرهای متعدد سلامت و رفتاری برجسته‌تر کرد.

 

شاخص گردی بدن در مقابل معیارهای معمول چاقی

هنگامی که نتایج به صورت رو در رو با معیارهای مرسوم مقایسه شدند:

• ‌ شاخص گردی بدن نسبت به شاخص توده بدنی و دور کمر ارتباط قوی‌تر و سازگارتری با ناباروری نشان داد.
• ‌شاخص توده بدنی و دور کمر در مدل‌های کاملاً تنظیم‌شده، ارتباطات ضعیف‌تر یا غیرمعنی‌داری داشتند، که نشان می‌دهد معیارهای ساده اندازه بدن ممکن است نکات ظریف مربوط به چاقی مرکزی و خطر تولید مثل را از دست بدهند.

این یافته‌ها از شواهد نوظهوری پشتیبانی می‌کنند که نشان می‌دهد چربی احشایی و شکل بدن، نه تنها وزن کلی، ممکن است نقش مهمی در عملکرد تولید مثلی داشته باشند. محققان به مکانیسم‌های بیولوژیکی شناخته‌شده‌ای اشاره می‌کنند که از طریق آنها چاقی مرکزی سطح هورمون‌ها را تغییر می‌دهد، تخمک‌گذاری را مختل می‌کند و به اختلالات متابولیکی که می‌توانند باروری را مختل کنند، کمک می‌کند.

 

پیامدهای بالینی

این مطالعه نشان می‌دهد که شاخص گردی بدن می‌تواند به پزشکان کمک کند تا زنان در معرض خطر بیشتر ناباروری را بهتر شناسایی کنند، به‌ویژه در زمینه‌هایی که اقدامات معمول ناکافی هستند. همچنین ممکن است به مشاوره و تلاش‌های مداخله زودهنگام متمرکز بر کاهش چاقی مرکزی و بهینه‌سازی سلامت متابولیک، استراتژی‌هایی که در نهایت می‌توانند نتایج تولید مثلی را بهبود بخشند، کمک کند.

 

محدودیت‌های مطالعه و مسیرهای آینده

این پژوهشگران خاطرنشان می‌کنند که طراحی مقطعی این مطالعه، علیت را اثبات نمی‌کند و وضعیت ناباروری به جای تأیید بالینی، خودگزارش‌دهی شده است. آنها مطالعات کوهورت آینده‌نگر و اعتبارسنجی بیشتر در جمعیت‌های مختلف را توصیه می‌کنند تا تأیید شود که آیا شاخص گردی بدن می‌تواند به‌طور مؤثر در غربالگری‌ها و راهنمایی‌های سلامت تولید مثلی ادغام شود یا خیر.

 

منبع خبر: https://link.springer.com/article/10.1186/s41043-025-01179-5