مطالعه ثبت تروما در ایران شکستگی‌های پرخطر صورت مرتبط با آسیب‌های مغزی را شناسایی می‌کند

به گزارش علم‌خوان، این تحقیق که بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران و چندین مرکز ترومای منطقه‌ای انجام شده است، داده‌های ترومای شش ساله از بیش از 32000 بیمار تحت درمان در چهار بیمارستان بزرگ در سراسر ایران را تجزیه و تحلیل کرده است. در میان این موارد، 1166 بیمار (3.6 درصد) حداقل یک شکستگی صورت داشته‌اند و در تجزیه و تحلیل دقیق گنجانده شده‌اند.

 

تصادفات جاده‌ای عامل غالب ترومای صورت هستند

این مطالعه نشان داد که تصادفات جاده‌ای (RTA) مسئول تقریباً سه چهارم موارد شکستگی صورت هستند و راکبان موتورسیکلت بیشترین گروه آسیب دیده را تشکیل می‌دهند. مردان جوان بالغ به طور نامتناسبی تحت تأثیر قرار گرفتند و بیش از  ۸۵ درصد از بیماران را با میانگین سنی ۳۴ سال تشکیل دادند.

شکستگی استخوان بینی شایع‌ترین آسیب صورت بود و پس از آن شکستگی‌های گونه-فک بالا، فک پایین و شکستگی‌های متعدد صورت قرار داشتند. با این حال، نوع شکستگی - نه فقط وجود آن - نقش مهمی در پیش‌بینی آسیب‌های مغزی مرتبط داشت.

 

شکستگی‌های گونه-فک بالا بیشترین خطر را دارند

ضایعات داخل جمجمه در ۱۴.۸ درصد از بیماران مبتلا به شکستگی صورت شناسایی شدند. خونریزی زیر عنکبوتیه شایع‌ترین آسیب مغزی بود و پس از آن خونریزی‌های ساب دورال و اپی دورال قرار داشتند.

بیماران مبتلا به شکستگی‌های گونه-فک بالا با بالاترین خطر ضایعات داخل جمجمه مواجه بودند. پس از تعدیل عوامل مخدوش‌کننده مانند شدت و مکانیسم آسیب، این شکستگی‌ها احتمال آسیب مغزی را در مقایسه با شکستگی‌های فک پایین بیش از هفت برابر افزایش دادند. شکستگی‌های کف حدقه چشم نیز خطر قابل توجهی را نشان دادند، در حالی که شکستگی‌های منفرد فک پایین با کمترین احتمال آسیب داخل جمجمه‌ای همراه بودند.

نکته مهم این است که تقریباً نیمی از کل ضایعات داخل جمجمه‌ای شناسایی شده در بیماران مبتلا به شکستگی‌های گونه-فک بالا رخ داده است که این نوع شکستگی را به عنوان یک علامت هشدار دهنده مهم برای پزشکان برجسته می‌کند.

 

پیامدهای بدتر با آسیب‌های پیچیده صورت

این مطالعه همچنین شکستگی‌های گونه-فک بالا و شکستگی‌های متعدد صورت را با پیامدهای شدیدتر در بیمارستان مرتبط دانست. این بیماران در مقایسه با بیمارانی که فقط از شکستگی‌های فک پایین رنج می‌بردند، به طور قابل توجهی بیشتر به بستری در بخش مراقبت‌های ویژه، تهویه مکانیکی نیاز داشتند و میزان مرگ و میر در بیمارستان در آنها بالاتر بود.

به ویژه شکستگی‌های متعدد صورت با بالاترین میزان مرگ و میر همراه بود که بر خطر تجمعی ترومای پیچیده صورت تأکید می‌کند.

 

پیامدهایی برای مراقبت‌های اورژانسی و تروما

به گفته این پژوهشگران، این یافته‌ها فرضیات قدیمی‌تر مبنی بر اینکه استخوان‌های صورت ممکن است با جذب ضربه از مغز محافظت کنند را به چالش می‌کشد. در عوض، شکستگی‌های صورت - به ویژه آسیب‌های ناحیه میانی صورت - به نظر می‌رسد نشانگر ترومای پرانرژی هستند که اغلب مغز را درگیر می‌کند.

این پژوهشگران تأکید می‌کنند که بیمارانی که با شکستگی‌های مالار-ماگزیلاری یا کف حدقه چشم مراجعه می‌کنند، باید فوراً تحت سی‌تی‌اسکن سر و مشاوره زودهنگام جراحی مغز و اعصاب قرار گیرند. آنها همچنین خواستار رویکردی هماهنگ شامل پزشکان اورژانس، جراحان تروما، متخصصان فک و صورت و جراحان مغز و اعصاب برای بهبود نتایج هستند.

 

دیدگاه ملی در مورد الگوهای تروما

این مطالعه با بهره‌گیری از ثبت ملی ترومای ایران، یکی از جامع‌ترین ارزیابی‌های منطقه‌ای از شکستگی‌های صورت و آسیب‌های داخل جمجمه‌ای مرتبط تا به امروز را ارائه می‌دهد. اگرچه این تحقیق به دلیل طراحی گذشته‌نگر و عدم طبقه‌بندی دقیق شکستگی محدود است، اما شواهد ارزشمندی را برای هدایت تصمیم‌گیری بالینی در مراکز تروما ارائه می‌دهد.

 

پژوهشگران نتیجه می‌گیرند که شناخت الگوهای شکستگی پرخطر صورت - به ویژه شکستگی‌های مالار-ماگزیلاری - می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از آسیب‌های مغزی از دست رفته و کاهش مرگ و میر ناشی از تروما داشته باشد.

 

منبع: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41327983/