مغز ممکن است برای مقابله با بیماری «اسکلروز جانبی آمیوتروفیک» خود را بازسازی کند

به گزارش علم‌خوان، «اسکلروز جانبی آمیوتروفیک» یک بیماری عصبی پیشرونده است که به نورون‌های حرکتی آسیب می‌رساند و منجر به ضعف عضلانی، فلج و در نهایت مشکل در صحبت کردن، بلعیدن و تنفس می‌شود. اگرچه اسکلروز جانبی آمیوتروفیک بیشتر به خاطر اثراتش بر حرکت شناخته شده است، دانشمندان به طور فزاینده‌ای تشخیص می‌دهند که این بیماری بر شبکه‌های مغزی درگیر در تفکر، توجه و پردازش حسی نیز تأثیر می‌گذارد.

 

درک چگونگی سازگاری مغز با این تغییرات می‌تواند به محققان کمک کند تا نشانگرهای زیستی بهتری را برای ردیابی پیشرفت بیماری توسعه دهند و به طور بالقوه اهداف جدیدی را برای درمان شناسایی کنند.

 

آنچه پژوهشگران مطالعه کردند

این مطالعه بر روی ناحیه‌ای از مغز به نام «لوبول جداری فوقانی» (SPL) متمرکز بود که نقش مهمی در ادغام اطلاعات حسی، هدایت توجه، آگاهی فضایی و کمک به هماهنگی حرکت ایفا می‌کند.

 

محققان با استفاده از ام‌آرآی عملکردی (fMRI) در حالت استراحت، نحوه ارتباط لوبول جداری فوقانی با سایر مناطق مغز را در 14 فرد مبتلا به اسکلروز جانبی آمیوتروفیک با شروع علائم در اندام و 14 فرد سالم بررسی کردند. ده نفر از شرکت‌کنندگان مبتلا به اسکلروز جانبی آمیوتروفیک تقریباً پنج ماه بعد تحت اسکن مغزی دوم قرار گرفتند که به تیم اجازه داد تغییرات را در طول زمان مشاهده کند.

 

آنچه آنها یافتند

محققان کشف کردند که افراد مبتلا به اسکلروز جانبی آمیوتروفیک ارتباطات قوی‌تر از حد معمول بین لوبول جداری فوقانی و چندین شبکه پردازش بصری در مغز نشان می‌دهند. این تغییرات در ابتدای مطالعه وجود داشتند و در طول پیگیری حتی بیشتر نیز شدند.

 

به طور خاص:

 

 لوبول جداری فوقانی سمت راست ارتباط بیشتری با شبکه‌های بصری و مناطقی که در پردازش اطلاعات بصری دخیل هستند، نشان داد.

 

-پنج ماه بعد، این ارتباطات تقویت‌شده به مناطق بصری بیشتری گسترش یافتند.

 

-لوبول جداری فوقانی سمت چپ که در ابتدا هیچ ناهنجاری عمده‌ای نشان نداد، در طول پیگیری، ارتباطات قوی‌تری با شبکه‌های بصری و بخش‌هایی از شبکه حالت پیش‌فرض مغز ایجاد کرد.

 

پژوهشگران همچنین کاهش اتصال بین و شبکه برجستگی مغز، سیستمی که در شناسایی و پاسخ به محرک‌های مهم نقش دارد، را مشاهده کردند. این یافته نشان می‌دهد که اسکلروز جانبی آمیوتروفیک نه تنها بر عملکردهای مغزی مرتبط با حرکت، بلکه بر شبکه‌های شناختی گسترده‌تر نیز تأثیر می‌گذارد.

 

شواهدی از جبران احتمالی

یکی از جالب‌ترین یافته‌ها این بود که چندین اتصال مغزی با گذشت زمان به تدریج قوی‌تر شدند. به عنوان مثال، ارتباط بین لوبول جداری فوقانی سمت راست و برخی از مناطق پردازش بصری بین اسکن اول و دوم افزایش یافت.

 

این پژوهشگران معتقدند که این الگو ممکن است نشان‌دهنده یک پاسخ جبرانی باشد. با تحلیل رفتن نورون‌های حرکتی، مغز ممکن است به طور فزاینده‌ای برای کمک به حفظ عملکرد، به اطلاعات بصری و حسی متکی باشد. به عبارت دیگر، مغز می‌تواند تلاش کند تا اطلاعات را از طریق مسیرهای جایگزین «مسیریابی مجدد» کند تا اثرات تخریب عصبی را جبران کنند.

 

چگونه مغز ممکن است سازگار شود

لوبول جداری فوقانی بین مناطق حسی و حرکتی مغز قرار دارد و به عنوان یک مرکز مهم برای تبدیل اطلاعات حسی به اقدامات هماهنگ عمل می‌کند. به دلیل این موقعیت استراتژیک، ممکن است به ویژه برای کمک به جبران آسیب مسیرهای حرکتی مناسب باشد.

 

یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که بیماران مبتلا به اسکلروز جانبی آمیوتروفیک ممکن است با پیشرفت بیماری به طور فزاینده‌ای به شبکه‌های درگیر در ادراک بصری، توجه و پردازش فضایی وابسته باشند. این سازگاری‌ها می‌توانند به حفظ برخی از توانایی‌های عملکردی علیرغم از دست دادن مداوم نورون‌های حرکتی کمک کنند.

 

محدودیت‌های مطالعه

این پژوهشگران هشدار می‌دهند که این مطالعه نسبتاً کوچک بوده و تنها شامل 14 بیمار اسکلروز جانبی آمیوتروفیک در شروع و 10 بیمار در پیگیری بوده است. علاوه بر این، تغییرات مشاهده‌شده در طول زمان بر اساس مقایسه‌های توصیفی بوده است، نه آزمایش‌های آماری رسمی درون بیمار. برای تأیید اینکه آیا این تغییرات شبکه واقعاً نشان‌دهنده مکانیسم‌های جبرانی مغز هستند یا خیر، مطالعات بزرگ‌تری مورد نیاز است.

منبع:

https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0361-9230(26)00186-3