شیوع مجدد سیاه سرفه در ایران با کاهش ایمنی و شکافهای تشخیصی مرتبط است
یک بررسی جدید نشان میدهد علیرغم دههها پوشش بالای واکسیناسیون بالا ظهور مجدد نگرانکننده سیاه سرفه در ایران رخ داده است.
به گزارش علمخوان، این مطالعه بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران به کاهش ایمنی در طول زمان و محدودیت در شیوههای تشخیصی به عنوان عوامل اصلی تداوم این بیماری اشاره میکند.
واکسیناسیون بالا، اما بیماری پایدار
ایران از اواخر دهه ۱۹۸۰ بیش از ۹۵ درصد پوشش واکسیناسیون علیه سیاه سرفه را حفظ کرده است. با این حال، تجزیه و تحلیل جدید نشان میدهد که این موفقیت این بیماری را از بین نبرده است. در عوض، سیاه سرفه همچنان در حال شیوع است، به ویژه در میان کودکان بزرگتر، نوجوانان و بزرگسالان - گروههایی که میتوانند ناخواسته عفونت را به نوزادان آسیبپذیر منتقل کنند.
محققان این پارادوکس را تا حد زیادی به کاهش ایمنی ناشی از واکسن نسبت میدهند که با گذشت زمان کاهش مییابد و افراد قبلاً واکسینه شده را مستعد ابتلا به عفونت مجدد میکند.
دادههای ایمنی سرمی، شکافهایی را در محافظت آشکار میکند
محققان با جمعآوری دادههای حاصل از مطالعات اپیدمیولوژیک متعدد، تخمین زدند که شیوع سرمی آنتیبادیهای IgG اختصاصی سیاهسرفه در بین افراد واکسینه شده تقریباً ۴۷.۸ درصد بوده است.
این سطح نسبتاً متوسط از ایمنی قابل تشخیص نشان میدهد که بخش قابل توجهی از جمعیت ممکن است حتی پس از تکمیل برنامههای واکسیناسیون دوران کودکی، فاقد محافظت طولانی مدت کافی باشند.
روشهای تشخیصی تحت بررسی دقیق
این مطالعه همچنین رویکردهای تشخیصی را ارزیابی کرده و تفاوتهای عمدهای در دقت تشخیص یافته است.
-آزمایش مبتنی بر PCR میزان تأیید حدود ۱۵.۹ درصد را نشان داد.
روشهای کشت معمول ۳ درصد از موارد را تشخیص دادند.
این یافتهها نشان میدهد که اتکا به روشهای کمحساسیتتر ممکن است منجر به تشخیص کمتر از حد، پنهان کردن بار واقعی سیاهسرفه و تأخیر در پاسخهای مناسب بهداشت عمومی شود.
عوامل متعددی که باعث ظهور مجدد بیماری میشوند
پژوهشگران علاوه بر کاهش ایمنی، چندین عامل مؤثر در ظهور مجدد بیماری را شناسایی کردند:
- کمبود برنامههای واکسیناسیون تقویتی برای کودکان بزرگتر و بزرگسالان
- ایمنسازی ناقص در برخی از جمعیتهای نوزادان
- وجود گروههای واکسینه نشده یا نیمه واکسینه شده، از جمله جمعیتهای مهاجر
- افزایش تراکم جمعیت در برخی مناطق
علاوه بر این، گونههای در حال تکامل بوردتلا پرتوسیس ممکن است به روشهایی سازگار شوند که اثربخشی واکسن را کاهش دهند، اگرچه از دست دادن ایمنی همچنان توضیح غالب است.
پیامدها برای سیاستگذاری بهداشت عمومی
این پژوهشگران تأکید میکنند که کنترل سیاه سرفه در ایران به چیزی بیش از حفظ میزان بالای واکسیناسیون دوران کودکی نیاز دارد. آنها توصیه میکنند:
- معرفی دوزهای تقویتی برای نوجوانان، بزرگسالان و زنان باردار
- گسترش استفاده از ابزارهای تشخیصی حساستر مانند PCR
- تقویت سیستمهای نظارتی برای ردیابی بهتر شیوع بیماری
چنین اقداماتی به ویژه برای محافظت از نوزادان که با بالاترین خطر عوارض شدید و مرگ ناشی از بیماری روبرو هستند، بسیار مهم است.
فراخوان مجدد برای اقدام
این یافتهها نگرانی جهانی رو به رشدی را تقویت میکند: حتی بیماریهای عفونی که به خوبی کنترل شدهاند، در صورت کاهش ایمنی و ضعف سیستمهای نظارتی، میتوانند دوباره ظهور کنند.
در حالی که ایران - و بسیاری از کشورهای دیگر - برای مهار سیاه سرفه تلاش میکنند، این مطالعه بر نیاز به استراتژیهای واکسیناسیون تطبیقی و بهبود ظرفیت تشخیصی برای جلوگیری از شیوعهای آینده تأکید میکند.
منبع: https://link.springer.com/article/10.1186/s12879-025-11522-
ارسال نظر