اکثریت بیماران دیابتی در پاکستان به توصیه‌های مربوط به سبک زندگی عمل نمی‌کنند

به گزارش علم‌خوان، 

این متاآنالیز بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران و همکاران بین‌المللی داده‌های ۶۵ مطالعه انجام شده بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۵ را ترکیب می‌کند. پژوهشگران ارزیابی کردند که بزرگسالان پاکستانی مبتلا به دیابت چقدر به پنج روال اصلی مراقبت از خود پایبند هستند: مصرف دارو، داشتن رژیم غذایی سالم، مراقبت از پاها، آزمایش قند خون و ورزش.

 

یافته‌ها: تمرکز بر قرص‌ها به جای عادات

در مجموع تمام روال‌های مراقبت از خود، میزان پایبندی کلی در بین بیماران پاکستانی تنها ۴۷ درصد بود. با این حال، میزان پایبندی بسته به اینکه رفتار شامل مصرف دارو یا اصلاح عادات روزانه باشد، به طور چشمگیری متفاوت بود.

 

- پایبندی به دارو (۷۴٪ پایبندی): مصرف داروهای تجویز شده تاکنون ثابت‌ترین عادت بود و بالاترین امتیاز عملکرد را در بین همه دسته‌ها کسب کرد.

 

-مدیریت رژیم غذایی (56٪ پایبندی): کمی بیش از نیمی از شرکت‌کنندگان به دستورالعمل‌های غذایی متناسب با کنترل قند خون پایبند بودند.

 

-مراقبت از پا (55٪ پایبندی): کمی بیش از نیمی از آنها معاینات و مراقبت‌های معمول پا را انجام دادند که برای جلوگیری از قطع عضو مرتبط با دیابت بسیار مهم است.

 

-پایش قند خون (53٪ پایبندی): تقریباً نیمی از آنها به طور منظم سطح گلوکز خون خود را در خانه آزمایش می‌کردند.

 

-فعالیت بدنی (37٪ پایبندی): ورزش بدترین عملکرد را نشان داد و تنها کمی بیش از یک سوم بیماران به طور منظم فعالیت بدنی انجام می‌دادند.

 

دلیل این شکاف چیست؟

پاکستان با بالاترین شیوع دیابت استاندارد شده سنی در جهان روبرو است و بیش از 34 میلیون بزرگسال با این بیماری زندگی می‌کنند.

 

پژوهشگران خاطرنشان کردند که اگرچه مصرف قرص یک کار ساختار یافته نسبتاً مستقل از عوامل خارجی است، اما اصلاح سبک زندگی نیاز به انگیزه مداوم، حمایت فرهنگی و محیط‌های امن دارد. موانع رایج شناسایی شده در بین جمعیت بیماران پاکستانی شامل محدودیت‌های مالی، کمبود فضاهای ورزشی ساختار یافته، تعهدات اجتماعی و خانوادگی و دسترسی محدود به ابزارهای خودآزمایی است.

 

این پژوهشگران با اشاره به فرهنگ مراقبت‌های بهداشتی که به شدت بر تجویز دارو متمرکز است، می‌گویند بیماران تمایل بیشتری به دنبال کردن مداخلات دارویی نسبت به پذیرش تغییرات رفتاری مرتبط با سبک زندگی نشان می‌دهند.

 

فراتر از دفترچه تجویز دارو

این پژوهشگران تأکید می‌کنند که مدیریت مؤثر دیابت مستلزم تغییر از رویکرد صرفاً مبتنی بر دارو به یک مدل جامع‌تر و بیمارمحور است.

 

برای پر کردن شکاف بین توصیه‌های پزشک و عادات روزانه، محققان از موارد زیر حمایت می‌کنند:

 

یک- آموزش متناسب با فرهنگ:  طراحی برنامه‌های سبک زندگی که با سنت‌های غذایی محلی و هنجارهای اجتماعی همسو باشند.

 

دو- حمایت جامعه از ورزش: پرداختن به موانع اجتماعی و محیطی برای دسترسی بیشتر به فعالیت بدنی معمول، به ویژه در مراکز شهری.

 

سه- خودپایشی مقرون به صرفه: بهبود دسترسی به دستگاه‌های اندازه‌گیری قند خون و لوازم آزمایش.

 

کارشناسان هشدار می‌دهند که بدون حمایت سیستماتیک برای تغییرات سبک زندگی، دارو به تنهایی برای مهار بحران رو به رشد دیابت در پاکستان کافی نخواهد بود.

منبع:

https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0168-8227(26)00348-7